Участник:Coffee86/Сравнительная таблица

Сравнительная таблица иранских языков

Русский	Английский	Зазаки	Сорани	Курманджи	Пушту	Тати	Талышский	Белуджский	Мазандеранский	Персидский	Среднеперсидский	Парфянский	Древнеперсидский	Авестийский	Осетинский
красивый	beautiful	rınd, xasek	nayab, cwan	rind, delal, bedew, xweşik	x̌kūlay, x̌āista	xojir	ghašang	dorr, soherâ, mah rang, sharr, juwān	xoşgel, xojir	zibā/xuš-čehr(e)/xoşgel(ak)/ghashanq/najib	hučihr, hužihr	hužihr	naiba	vahu-, srîra	ræsughd
кровь	blood	goyni	xwên	xwîn, xwûn	wīna	xevn	xun	hon	xun	xūn	xōn	gōxan		vohuni-	tug
хлеб	bread	nan, non	nan	nan	ḍoḍəi, məṛəi	nun	nun	nān, nagan	nun	nān	nān	nān			dzul
приносить	bring	ardene	/weranîn, hawirdin	anîn, hînan	(rā)wṛəl	vârden, biyordon	varde	âurten, yārag, ārag	biyârden	āwurdan, biyār («(Ты) принеси!»)	āwurdan, āwāy-, āwar-, bar-	āwāy-, āwar-, bar-	bara-	bara, bar-	xæssyn
брат	brother	bıra	brader, bira	bra, brarg, brang, brat	wror	bərâr	bira, boli	brāt, brās	birâr	barādar	brād, brâdar	brād, brādar	brātar	brātar-	æfsymær
приходить	come	ameyene	hatin, were	hatin, atin, were,	rā tləl	biyâmiyan	ome	āhag, āyag, hatin	biyamona, enen, biyâmuen	āmadan	āmadan, awar	awar, čām	āy-, āgam	āgam-	cæwyn
крик, плач	cry	bermayene	girîn, giryan	grîn, griyan	žəṛəl	bərma	berame, bame	greewag, grehten	birme	gerīstan/gerīye	griy-, bram-	barmâdan			kæwyn
тёмный	dark	tari	tarî/tarîk	tarî	skəṇ, skaṇ, tyara	ul, gur, târica, târek	toki	tār	sîyo, sîyu	tārīk	tārīg/k	tārīg, tārēn		sâmahe, sâma	tar
дочь	daughter	keyne, çêneke	kîj, kiç, kenişk, düet (пехлевани)	dot (дочь) keç (девочка)	lūr	titiye, dətar	kinə, kila	dohtir, duttag	kîjâ, deter	doxtar	duxtar	duxt, duxtar		duxδar	čyzg (иронский), kizgæ (дигорский)
день	day	roce/roje/roze	řoj	roj	wrəd͡z (rwəd͡z)	revj, ruz	ruj	roç	ruz, ruj	rūz	rōz		raucah-	raocah-	bon
делать	do	kerdene	kirdin	kirin	kawəl	kardan, kordan	karde	kanag, kurtin	hâkerden	kardan	kardan	kartan	kạrta-	kәrәta-	kænyn
дверь	door	ber, keyber, çêber	derge/derke, derga	derî	wər	darvâca	bə	dar, gelo, darwāzag	dar, loş	dar	dar	dar, bar	duvara-	dvara-	dwar
умирать	die	merdene	mirdin	mirin	mrəl	bamarden	marde	mireg, murten	bamerden	murdan	murdan		mạriya-	mar-	mælyn
осёл	donkey	here	ker	ker	xər	astar, xar	hə, hər	har, her, kar	xar	xar	xar				xæræg
есть, кушать	eat	werdene	xwardin	xwarin, xwartin, xartin	xwāṛə, xurāk / xwaṛəl	harden	harde	warag, warâk, wārten	xerâk / baxârden	xordan / xurāk	parwarz / xwâr, xwardīg	parwarz / xwâr		hareθra / ad-, at-	xærinag
земля	earth	erd	zemîn, zewî, ʿerz, erd	erd, zevî	d͡zməka (md͡zəka)	zemin	zamin	zemin, degār	zamîn, bene	zamīn	zamīg	zamīg	zam-	zãm, zam, zem	zæxx
вечер	evening	şan	êware	êvar	māx̌ām (māš̥ām)	nomâzyar, nomâšon	shav	begáh	nemâşun	begáh	ēvārag	êbêrag			izær
глаз	eye	çım	çaw/çaş	çav	stərga	coš	čaş,gelgan	cham, chem	çəş, bəj	čashm	čašm	čašm	čaša-	čašman-	cæst
отец	father	pi, pêr	bawk, ba	bav, bab	plār	piyar, piya, dada	piya, lala, po	pet, pes	pîyer, per	pedar, baba	pidar	pid	pitar	pitar	fyd
страх	fear	ters	tirs	tirs	wēra (yara), bēra	târs	tars	turs, terseg	taşe-vaşe	tars	tars	tars	tạrsa-	tares-	tarst/azar
жених	fiancé	waşti	dezgîran	dergîstî, xwestî	čənghol [мужское], čənghəla [женское]	numzâ	nomja	nāmzād	numze	nāmzād	-	-			usag
прекрасно	fine	weş, hewl	xoş	xwaş, xweş, xaş,	x̌a (š̥a), səm, ṭik (происхождение урду)	xojir, xar	xoş	wash, hosh	xâr, xeş, xojir	xoš, xūb, beh	dārmag			srîra	xorz, dzæbæx
палец	finger	engışte, gışte, bêçıke	engust, pence	tilî, pêçî	gwəta	anquš	anqiştə	changol, mordâneg, lenkutk	angus	angošt	angust			dišti-	ængwyldz
огонь	fire	adır, adfır	agir/awir, ahir	agir	wōr (ōr)	taš	otaş	âch, atesh, âs	taş, âtar	ātaš, āzar	âdur, âtaxsh	ādur	âç-	âtre-/aêsma-	art
рыба	fish	mase	masî	masî	kəb	mâyi	moy	māhi, māhig	mâhî	māhi	māhig	māsyāg		masya	kæsag
идти, ехать	go	şo (şiyayış)	çûn, řoştin, řoyiştin	çûn	tləl	šiyen, bišiyan	şe	shoten	şunen / burden	ro/şo	şow/row	ay-	ai-	ay-, fra-vaz	cæwyn
бог	god	homa, huma, oma, heq	Yezdan, xwedê, xuda, xodê, xwa(y)	xwedê, xweda, xwadê, xudê	xwədāi	xədâ	Xıdo	xoda, hwdâ	xedâ	xodā/izad	xudā/yazdān		baga-	baya-	xwycaw
хорошо, хороший	good	hewl, rınd, weş	baş, çak	baş, rind	x̌ə (š̥ə)	xâr, xojir	çok	zabr, sharr, jowain	xâr, xeş, xojir	xub, nīkū, beh	xūb, nêkog, beh		vahu-	vohu, vaŋhu-	xorz
трава	grass	vaş	giya/gya	gîya, çêre	wāx̌ə (wāš̥ə)	vâš	alaf	rem, sabzag	vâş	sabzeh, giyāh	giyâ	giya	viş	urvarâ	kærdæg
великий	great	gırd, gırs, pil	gewre	mezin, gir	lōy, stər	pilla	yol, yal, vaz, dıjd	mastar, mazan, tuh	gat, pilla	bozorg	wuzurg, pīl, yal		vazraka-	uta-, avañt	styr
рука	hand	dest	dest, des	dest	lās	bâl	dast	dast	das, bāl	dast	dast	dast	dasta-	zasta-	k’ux / arm
голова	head	ser	ser	ser	sər	kalla	sə, sər	sar, sarag, saghar	kalle, sar	sar	sar		kalli	sairi	sær
сердце	heart	zerri, zerre	dil/dił/dir(Эрбиль)/zil	dil	zṛə	dəl	dıl	dil, hatyr	del, zel, zil	del	dil	dil		aηhuš	zærdæ
лошадь	horse	estor, (ostor/astor)	asp/hesp/esp, hês(t)ir	esp, hesp	ās [мужское], aspa [женское]	asb, astar	asp	asp	asp, as	asb	asp, stōr	asp, stōr	aspa	aspa-	bæx
дом	house	keye, ban	mał, xanu, xang	mal, xanî	kor	kiya	ka	ges, dawâr, log	sere, xene, kime	xāne	xânag			demâna-, nmâna-	xædzar
голодный	hungry	veyşan	birsî	birçî	lwəga	vašnâ, vešir, gesnâ	vahşian	shudig, shud	veşnâ	gorosne, goşne	gursag, shuy	veşnâg			xormag
язык	language (также tongue)	zıwan, zon, zuan, zuon, juan, jüan	ziman, ziwan	ziman	žəba	zobun, zəvân	zivon	zewān, zobān	zivun, zebun	zabān	zuwān	izβān	hazâna-	hizvā-	ævzag
смеяться	laugh	huyayene	kenîn/pêkenîn, kenîn	kenîn	xandəl/xənda	xurəsen, xandastan	sıre	hendag, xandag	rîk, baxendesten	xande	xande, xand		karta	Syaoθnâvareza-	xudyn
жизнь	life	cu/cuye, cewiyayış	jiyan	jiyan	žwəndūn, žwənd	zindәgi	jimon	zendegih, zind	zindegî, jan	zendegi, jan	zīndagīh, zīwišnīh	žīwahr, žīw-		gaêm, gaya-	card
человек, мужчина	man	merdêk, camêrd, cuamêrd	merd, pîyaw	mêr	səṛay, mēṛə	mardak, miarda	merd	merd	mard(î)	mard	mard	mard	martiya-	mašîm, mašya	adæjmag
луна	moon	aşme, menge (на месяц)	mang	meh, heyv	spūgməi (spōẓ̌məi)	mâng	mang, owşum	máh	ma, munek	mâh	māh	māh	mâh-	måŋha-	mæj
мать	mother	maye, marde, maya	dayek	dayik, mak	mōr	mâr, mâya, nana	moa, ma, ina	mât, mâs	mâr	mâdar	mâdar	dayek	mâtar	mâtar-	mad
рот	mouth	fek	dem	dev	xūla (xʷəla)	duxun, dâ:ân	gəv	dap	dâhun, lâmîze	dahân	dahân, rumb			åŋhânô, âh, åñh	dzyx
имя	name	name	naw, nêw	nav	nūm	num	nom	nâm	num	nâm	nâm		nâman	nãman	nom
ночь	night	şewe	şew	şev	špa	šö, šav	şav	šap, shaw	şow	shab	shab		xšap-	xšap-	æxsæv
открыть	open (v)	a-kerdene	kirdinewe	vekirin	prānistəl	vâz-kardan	okarde	pāch, pabozag	vâ-hekârden	bâz-kardan, va-kardan	abâz-kardan, višādag		būxtaka-	būxta-	gom kænyn
мир	peace	pêameyış, werêameyış	aştî, aramî	aştî, aramî	rōɣa, t͡sōkāləi	dinj	aşiş	ârâm	âştî	âshti, ârâmeš, ârâmî	âštih, râmīšn	râm, râmīšn	šiyâti-	râma-	fidyddzinad
свинья	pig	xoz, xonz	beraz,	beraz,	soḍər, xənd͡zir (арабский)	xu, xuyi, xug	xug	khug, huk	xî	xūk	xūk			hū	xwy
место	place	ca	je(jega), ga	cîh, geh	d͡zāi	yâga	vira	ja, jaygah, hend	jâ	jâh/gâh	gâh	gâh	gâθu-	gâtu-, gâtav-	ran
читать	read	wendene	xwendin/xwêndin	xwandin, xwendin, xandin	lwastəl, kōtəl	baxânden	hande, xwande	wánag, wānten	baxinden, baxundesten	xândan	xwândan				kæsyn
сказать, говорить	say	vatene	gutin, witin	gotin, bêtin	wayəl	vâten, baguten	vote	gushag, guashten	baowten	goftan, gap(-zadan)	guftan, gōw-, wâxtan	gōw-	gaub-	mrû-	dzuryn
сестра	sister	waye	xweh, xweşk, xoşk, xuşk, xoyşk	xwîşk, xwarg, xwang, xang	xōr (xʷōr)	xâke, xâv, xâxor, xuâr	hova	gwhâr	xâxer	xâhar/xwâhar	xwahar			x ̌aŋhar- «sister»	xo
маленький	small	qıc, qıyt, qıj, qıçkek, qıtek, werdi	giçke, qicik, hûr	biçûk, hûr	kūčnay, waṛ(ū)kay	qijel, ruk	hırd	gwand, hurd	peçik, biçuk, xurd	kuchak, kam, xurd, rîz	kam, rangas	kam	kamna-	kamna-	chysyl
сын	son	lac, laj, kaz, pısa	law/kuř	kur (son) law (boy)	d͡zoy (zoy)	pur, zâ	zoə, zurə	possag, baç	piser/rîkâ	pesar, baça	pur, pusar	puhr	puça	pūθra-	fyrt
душа	soul	roh, gan	jan, giyan, rewan, revan	can	sā	rəvân	con	rawân		ravân, jân	rūwân, jyân	rūwân, jyân		urvan-	ud
весна	spring	wesar, usar	behar, wehar	behar	spərlay	vâ:âr	əvəsor, bahar	bārgāh	vehâr	bahâr	wahâr		vâhara-	θūravâhara-	yaldzag
высокий	tall	berz	bilind/berz	bilind/berz	lwəṛ, ǰəg	pilla	barz, bılınd	borz, bwrz	bilen(d)	boland / bârez	buland, borz	bârež		barez-	bærzond
десять	ten	des	deh/de	deh	ləs	da	da	dah	da	dah	dah		datha	dasa	dæs
три	three	hirê, hiri, hirı	sê	sê	drē	so, se	se, he	sey	se	se	sê	hrē	çi-	θri-	ærtæ
деревня	village	dewe	gund, dêhat, dê	gund	kəlay	döh, da	di	dehāt, helk, kallag, dê	dih, male, kola	deh, wis	wiž	dahyu-	vîs-, dahyu-	vîs	qæw
хотеть, желать	want	waştene	xwastin, wîstin	xwastin, xastin	ɣ(ʷ)ux̌təl	begovastan, jovastan	piye	loath, loteten	bexâsten	xâstan	xwâstan				fændyn
вода	water	awe, owe, ou	aw	av	obə/ūbə	âv, ö	ov, wat (орандский диалект)	âp	ow	âb	âb/aw	aw	âpi	avô-	don
когда	when	key, çı wext	key	kengê, kîngê	kəla	key	keyna	kadi, ked	ke	key	kay	ka		čim-	kæd
ветер	wind	va	ba, wa (пехлевани)	ba	siləi	vâ	vo	gwáth	vâ	bâd	wâd	wa		vâta-	dymgæ / wad
волк	wolf	verg	gurg, wurg	gur	lewə, šarmux̌ (šarmuš̥)	varg	varg	gurk	verg	gorg	gurg		varka-	vehrka	birægh
женщина	woman	cêniye, cênıke	jin	jin	x̌əd͡za (š̥əd͡za)	zeyniye, zenak	jen, jiyan	jan, jinik	zan	zan	zan	žan		gǝnā, γnā, ǰaini-,	sylgojmag / us
год	year	serre	sal/sał	sal	kāl	sâl	sor, sal	sâl	sâl	sâl	sâl		θard	ýâre, sarәd	az
да / нет	yes / no	ya, heya, ê / nê, ney, ni	bełê, a / na, ne	erê, arê, belê, a / na, no, ne	Hao, ao, wō / na, ya	ahan / na	ha / ne, na	ere, hān / na	are / nâ	baleh, ârē, hā / na, née	ōhāy / ne	hâ / ney	yâ / nay, mâ	yâ / noit, mâ	o / næ
вчера	yesterday	vizêri	dwênê, duêke	duho	parūn	azira, zira, diru	zir, zinə	zí	dîruz	diruz	dêrûž		diya(ka)	zyō	znon
Русский	Английский	Зазаки	Сорани	Курманджи	Пушту	Тати	Талышский	Белуджский	Мазандеранский	Персидский	Среднеперсидский	Парфянский	Древнеперсидский	Авестийский	Осетинский